Sau khi chạy khỏi quê hương Gio
Linh, gia ñình tôi may mắm vào được Huế trước, vào tạm trú ở Huế trên
20 ngày. Nghe tin thảm họa “Cầu Dài” nên tiếp tục di chuyển vào Đà
Nẵng. Chieàu hoâm aáy, töøng ñoaøn
xe, ngöôøi luû löôït ñi boä töø Hueá vaøo. Trong ñoù coù gia ñình toâi, vì ôû
Hueá thueâ khoâng ñöôïc xe neân döï ñònh vaøo Phuù Löông ñoùn xe töø Ñaø Naúng
ra. Hai, ba gia ñình thueâ ñöôïc moät chieác xe ñoø. Ngöôøi vaø ñoà ñaïc ñaõ
ñaày xe. Coøn chieác xe Honda 68 khoâng boû leân xe ñoø ñöôïc, toâi vaø Myõ (
con oâng ÔÙt söûa xe Gio Linh, Myõ chaïy xe ñaïp raát gioûi, chaïy xe Honda
laïng laùch cuõng raát taøi ) ñi xe Honda theo sau, saùt xe ñoø chôû gia ñình.
Ñoaïn ñöôøng töø Phuù Löông vaøo caàu Laêng Coâ cuõng khaù xa, Myõ caàm laùi
chaïy raát baït maïng, bieåu dieãn luoàn laùch giöõa caùc ñoaøn xe, toác ñoä
chöøng 70 – 80 km/h, toâi ngoài sau hoàn vía leân maây, hoài hoäp lo sôï ñeán
nín thôû. Chaïy ñeán caàu Laêng Coâ, trôøi saép toái, ham luoàn laùch bieåu
dieãn neân maát huùt xe ñoø chôû gia ñình. Luùc naøy, toâi nghe tieáng boâ xe
xeø xeø, chaân caûm thaáy öôn öôùt vaø maùt, nhìn xuoáng chaân thì thaáy nhôùt
xe vaêng ñaày. Thì ra moät naép “quy laùt” ñaàu maùy ñaõ vaêng ñi ñaâu maát. Theá
laø xe khoâng chaïy ñöôïc nöõa. Luùc naøy khoâng coù tieäm söûõa xe naøo môû
cöûa, toâi daãn xe lui, daãn xe tôùi tìm choã söûa nhöng khoâng coù. Myõ ñoùn
chieác xe ñoø khaùc nhaûy leân ñi luoân, boû laïi mình toâi vôùi chieác xe
trong luùc trôøi saép toái. Thoâi, ñaønh lieàu vaäy, daãn xe ñi boä leân ñeøo
Haûi Vaân. Luùc baáy giôø, toâi chöa moät laàn böôùc chaân vaøo Ñaø Naüng, xa
nhaát laø ñeán Hueá ñeå thi tuù taøi maø thoâi, do ñoù toâi chaúng bieát ñeøo
Haûi Vaân leân, xuoáng daøi bao nhieâu nöõa. Trong taâm toâi cöù nghó 10 km laø
cuøng neân cöù maïnh daïn, haêng
haùi daãn xe leân ñeøo. Ñöôøng leân ñeøo, caøng leân caøng cao, ñöôøng laïi
ngoaèn ngoeøo, nghieâng beân naøy nghieâng beân kia, xe thì naêng, daãn ngöôïc
leân doác, buïng ñoùi, khaùt nöôùc. Saép ñuoái söùc, coá gaéng heát söùc nhöng
khoâng ñaåy leân ñöôïc nöõa, ñaønh döïng xe beân ñöôøng nghæ laáy söùc. Thoâi,
lieàu. Cöù coá gaéng daãn xe leân, ñeán ñaâu hay ñoù. Thænh thoaûng döïng xe, töïa
löng beân vaùch nuùi nghæ cho khoûe roài daãn xe leân tieáp. Toâi laïi nghó ra
caùch, ñöùng ra giöõa ñöôøng ñoùn xe, thueâ chôû hoaëc nhôø xe hoï keùo. Toâi
döïng xe beân ñöôøng, ra ñoùn nhöng haøng traêm chieác ñi qua chaúng ai döøng
laïi giuùp toâi caû. Buoàn chaùn heát söùc. Thoâi, maëc keã, daãn xe leân
tieáp. Toâi thaáy moät taám vaûi ñen cuûa ai rôi, daøi chöøng 1,2 meùt, lieàn
nhaët laáy, xeù ra töøng khoå nhoû, noái laïi roài xoaén cho chaéc, moät laàn nöûa ñöùng ra giöõa ñöôøng ñoùn xe
xin hoï cho mình coät doø keùo theo sau. Cuõng chaúng ai cho caû. Quaù naûn,
tieán thoái löôõng nan, leân tieáp khoâng bieát coù ñuû söùc daãn xe leân hay
khoâng, maø trôû lui veà Laêng Coâ thì cuõng xa roài, hôn nöõa, bieát nguû lai
choã naøo. Sôø laïi tuùi thì khoâng coù tieàn vì cöù nghó laø ñi theo sau xe
nhaø, coù ñieàu gì baát traéc seõ laáy. Thoâi cöù ñöùng ra ñöôøng ñoùn xe tieáp
may ra…Töøng chieác xe qua, töøng chieác xe qua. Boãng moät chieác xe “ ñoát”
nhaø binh gheù saùt beân ñöôøng döøng laïi gaàn choã toâi ñöùng, moät ngöôøi
lính böôùc xuoáng hoûi coù veû raát thaân thieát :
-
Nuoâi, laøm gì giôø naøy coøn ñöùng
ñaây?
Toâi nhìn thaáy ngöôøi naøy maët quen
quen nhöng khoâng roû gaëp luùc naøo, ôû
ñaâu, teân gì nöõa. Duø sao toâi cuõng möøng trong buïng. Khoâng bieát chaøo
hoûi theá naøo ñaây, toâi beøn traû lôøi :
-
Chaïy theo xe vaøo Ñaø Naúng vôùi
gia ñình, xe honda bò hö laïi laïc chieác xe ñoø chôû gia ñình neân phaûi daãn
xe ñi boä leân ñeøo.
-
Daãn xe ñi boä leân ñeøo vaøo Ñaø
Naúng?
-
Thì bieát laøm sao baây giôø, ñoùn
xe xin nhôø keùo nhöng chaúng xe naøo chòu cho caû.
-
Nuoâi queân toâi roài sao? Toâi laø
Luïc ñaây.
Thöïc ra, toâi khoâng nhôù noãi, coù leõ
Luïc hoïc cuøng khoái nhöng khaùc ban trong thôøi gian hoc Nguyeãn Hoaøng töø
1964 ñeán 1967. ñaõ naêm naêm roài vì khoâng thaân neân khoâng nhôù heát. Trong
trí toâi, luùc ñoù nhôù mang maùng laø Luïc hoïc ban A hay C gì ñoù. Toâi traû
lôøi :
- Luïc
hoïc tröôøng Nguyeãn Hoaøng vôùi mình nhöng mình queân laø Luïc hoïc ban naøo.
Caâu chuyeän chæ dieãn ra vaøi phuùt, sôï
laâu ñoàng nghieäp treân xe chôø neân Luïc hoái :
- Thoâi, daãn xe laïi ñaây.
Luïc nhôø treân xe hai ngöôøi nöõa
xuoáùng böng chieác xe hon da cuûa toâi gaùc leân tröôùc ñaàu xe “ ñoát “ coät
laïi, baûo toâi cuøng leân xe, ñöa “ bi ñoâng” nöôùc cho toâi uoáng roài giôùi
thieäu vôùi moïi ngöôøi toâi laø ñoàng moân Nguyeãn Hoaøng vôùi Luïc. Treân xe
toaøn laø só quan, haï só quan caû, hoï ñang coâng taùc taïi toøa aùn quaân
ñoäi quaân khu I ñoùng taïi Ñaø Naúng, ñi coâng taùc Thöøa Thieân trôû veà.
Toâi caûm ôn moïi ngöôøi ñaõ giuùp ñôõ, cho toâi ñi nhôø.
Xe chaïy veà cô quan cuûa Luïc, Luïc chæ
choã cho toâi söûa xe. Tieäm söûa xe chuaån bò ñoùng cöûa nghæ vì ñaõ khuya,
phaûi naên næ hoï môùi chòu giuùp, coøn Luïc vaøo cô quan coù chuùt vieäc heïn
chuùt nöõa seõ ra. Xe söûa xong, cheát noãi khoâng coù tieàn, khoâng leõ laïi
möôïn tieàn cuûa Luïc nöõa. Toâi loâi boùp moùc theû “caên cöôùc” ra xin caàm
taïm, heïn ngaøy mai sau khi gaëp gia
ñình seõ gheù laïi chuoäc. Nghe noùi chaïy “loaïn”, laïc gia ñình, hoï thöông
tình cho luoân, khoâng laáy tieàn. Xe söûa xong, Luïc chôû toâi veà nhaø ôû An
Haûi, beân kia caàu soâng Haøn, baûo toâi taém röûa vaø goïi coâ em gaùi doïn
côm. Toâi quaù meät nhoïc vì gian nan suoát caû buoåi chieàu neân khoâng muoán
taém röûa, aên uoáng gì heát, hôn nöõa, raát ngaïi nguøng. Luïc bieát toâi
khoâng coù quaàn aùo thay, ñem ra boä quaàn aùo thöôøng – khoâng phaûi quaàn
aùo lính - , giuïc toâi taém nhanh aên côm keûo ñoùi. Nhìn laïi toâi ñaõ ñen
laïi bò khoùi buïi cuûa haøng traêm chieác xe chaïy qua taáp vaøo maët troâng nhö coät nhaø chaùy.
Aùo quaàn cuõng baùm moät lôùp khoùi ñen chaúng ra ngöôøi ngôïm gì heát. Baát
ñaéc dæ toâi phaûi taéêm röûa. Ngoài vaøo baøn aên chæ coù hai ngöôøi, em gaùi
cuûa Luïc doïn côm leân, Luïc giôùi thieäu, toâi chæ bieát gaät ñaàu chaøo maø
loøng thaáy hôi “maát côõ”. Aên uoáng qua loa, anh em taâm söï vôùi nhau gaàn
moät giôø saùng. Luïc bieát toâi laøm beân Ty Ñieàn Ñòa, ñöôc ñoäng vieân taïi
cho,ã theá maø hay, ñöôïc luùc naøo hay luùc naáy chöù ra chieán tröôøng khoå
laém. Vì quaù meät nhoïc vaø khuya neân toâi nguû thieáp ñi luùc naøo khoâng
bieát, ñeán 06 giôø 30, Luïc thöùc daäy, chuaån bò xong, moät laàn nöõa chôû
toâi qua cô quan cuûa Luïc, Luïc chæ daãn ñöôøng saù cho toâi. Töø giaû Luïc maø
loøng vaãn lo laéng vì ñöôøng saù quaù laï laåm ñoái vôùi toâi, nhöng roài
cuõng laàn ra ñöôïc ngaû ba Hueá, roài theo höôùng ñeøo Haûi Vaân maø chaïy ra
mong tìm ñöôïc chieác xe ñoø hoâm qua chôû gia ñình vaøo choã naøo. Chaïy ñöôïc
moät ñoaïn thì heát xaêng, phaûi daãn boä ñi tìm. Gaëp caây xaêng Shell ôû beân ñöôøng, bieát khoâng coù tieàn cuõng
ñaùnh lieàu vaøo ñoå moät lít roài cuõng giaûû ñoø loay hoay tìm tieàn, khoâng
coù laïi loâi boùp moùc theû caên cöôùc ra caàm, roài noùi vôùi hoï tìm ra gia
ñinh seõ gheù laïi chuoäc. Nghe vaäy, moät laàn nöõa hoï cho luoân. Cöù chaïy
töø töø nhìn kyõ nhöõng chieác xe ñoø chaïy ra. Cuõng may gaëp ñöôïc chieác xe
chôû gia ñình mình hoâm qua, hoûi thì hoï cho bieát ñaõ chôû gia ñình toâi vaøo
Ñaø Naúng an toaøn , baây giôø hoï ñang taïm cö taïi tröôøng Trung hoïc Phan
Chu Trinh, ôû giöõa thaønh phoá Ñaø Naúng. Quay xe chaïy trôû laïi, gaëp caûnh
saùt ñaâu laø toâi hoûi ñoù :Tröôøng Trung hoïc Phan Chu Trinh ôû choã naøo
nhôø hoï chæ daãn caën keû. Khi ñeán gaàn tröôøng Phan Chu Trinh, xe laïi troå
chöùng nöõa roài, caùi gì ñaây nöõa, daãn vaøo tieäm, thì ra cheát “pu ri”.
Phaûi thay thoâi. Roài cuõng caàm theû
caên cöôùc moät laàn nöõa chöù tieân ñaâu baây giôø. Cuõng may laø luùc ñoù gaï
ñöôïc ngöôøi quen cuõng ñang taïm cö maø gia ñình toâi ñang ôû, hoï cho möôïn
tieàn traû. Thöïc ra thì cuøng ñöôøng roài môùi chòu nhuïc maø laøm vaäy thoâi.
Trong khoaûng 16 tieáng ñoàng hoà, ba laàn caàm theû caên cöôùc. Keå cuõng
buoàn cöôøi thaät.
Caâu chuyeän cuûa toâi thaät ra chaúng
coù gì hay ho, haáp daãn caû. Muïc ñích toâi noùi leân daây laø tình nghóa.
Tình nghóa ñoàng moân Nguyeãn Hoaøng , noù luoân coù trong loøng cuûa nhöõng
moân ñoà, baát cöù ôû daâu, baát cöù luùc naøo cuõng ñöôïc theå hieän. Coù leõ
Luïc cuõng caûm nhaäm ñöôïc ñieàu toâi vaø Luïc chæ bieát nhau, khoâng thaân
thieát laém nhöng thöïc söï Luïc giuùp ñôõ toâi trong luùc hoaïn naïn nhö vaäy
laø thaät tình phaùt xuaát töø ñaùy loøng. Caûm ôn Luïc, neáu khoâng gaëp Luïc
hoâm doù thì toâi cuõng khoâng bieát xoay xôû ra sao maø chaéc chaén laø khoán
ñoán.
Roài töø ñoù ñeán naêm 1975 vaø cho ñeán
baây giôø, toâi vaãn ghi nhôù trong loøng, cuõng khoâng ñöôïc tin töùc gì cuûa
Luïc, duø chæ moät caùi teân Luïc xuaát hieän treân caùc aán phaåm nhö Höông
Queâ Nhaø, Nguyeãn Hoaøng Chaân Dung vaø Kyû Nieäm, Nguyeãn Hoaøng…Toâi coá tìm
nhöng khoâng thaáy.
Trong cuoäc chieán tranh taøn khoác, töø
1972 ñeán 1975, vaø trong cuoäc sinh toàn ñaõ 38 naêm qua, xin loãi, khoâng
bieát Luïc coù coøn toàn taïi treân ñôøi naøy khoâng ? Neáu khoâng may baïn ñaõ
sôùm rôøi khoûi theá giôùi naøy, toâi thaønh kính nghieâng mình thaép neùn
höông loøng nguyeän caàu cho baïn ñöôïc an nhieân sieâu thoaùt; neáu may maén
coøn soáng soùt treân ñôøi naøy, tröôùc heát caûm ôn baïn vaø nguyeän caàu cho
baïn vaø gia quyeán an khang, haïnh phuùc. Haõy lieân laïc vôùi nhau ñeå cuøng
chia seû vôùi nhau nhöõng gì maø mình coù ñöôïc trong quaù khöù, oân laïi
nhöõng kyû nieäm cuûa thôøi tuoåi hoïc troø ñaõ ñi qua boán möôi naêm.
Hoaøng Kim Lieân, soá ñieän thoaïi : 0986521644
Email : hoangkimlien44@gmai.com
